Հեղինակ` Անի Սմբատյան
Մի օր comment գրեցի Գնել Նալբանդյանի Բարակիրան կերպարուհիներն ու կերպարները նյութի վերաբերյալ: Նա էլ իր նյութին արձագանքողներին հրավիրեց սրճարան` զրուցելու: Հաջորդ օրը հանդիպեցինք: Զրուցում էինք, սկսեցի գրել, այսպես կոչված ոսկե կանոններ, (ամեն դեպքում այդպես էր պնդում Գնել Նալբանդյանը):
- Ինչու է Արտակ Ալեքսանյանը բացել Բանաձևի բլոգը. կարո՞ղ ես գրել այդ մասին,- առաջարկեց Գնելը:
Դե ես էլ, բնականաբար, Բանաձևի բլոգի ստեղծման նախապատմությունը և բլոգների մասին տեղեկատվությունը փորձեցի ստանալ Բանաձևի բլոգի հիմնադիր Արտակ Ալեքսանյանից:
-Տեղյակ չեմ, – պատասխանեց Արտակ Ալեքսանյանն իմ այն հարցին, թե Հայաստանում գոյություն ունի պետական մարմին կամ որևէ կազմակերպություն, որը զբաղվում է օգտագործողների (user) շահերի պաշտպանությամբ:
- Ի՞նչպես եք բացել բլոգը, այսօր Հայաստանում կարող է ցանկացած ոք բացել բլոգ:
- Ցանկացած ոք Հայաստանում կարող է ունենալ սեփական բլոգը: Դա թույլ են տալիս ժամանակակից տեխնոլոգիաները, երբ հիմնական արդեն ստեղծված շաբլոններիե վրա դու կարող ես գրառում կատարել:
- Այսօր Հայաստանում շատ տեղեկատվական բլոգներ (կայքեր) կան, Ձեր բլոգը ի՞նչով է տարբերվում մյուսներից, ի՞նչ բաց էիք տեսնում, որ ցանկանում եք լրացնել :
- Սովորաբար բլոգը ունենում է մեկ հեղինակ: Բանաձևի բլոգը թիմային է: Այնտեղ գրում է 14-ից ավելի հեղինակ, այսինքն այն այսպես կոչված կորպորատիվ բլոգ է, որտեղ հեղինակները ներկայացնում են մեկ ընկերություն:
- Հայաստանում կա կայացացած բլոգային շուկա, մրցակցություն բլոգների
միջև?:
- Կարծում եմ, բլոգերները մրցակցության մեջ չեն, քանի որ սակավաթիվ են: Կա որոշակի սկզբունքային և գաղափարական պայքար, որը սակայն ավելի հետաքրքիր է դարձնում բլոգային բովանդակությունը:
- Իսկ ի՞նչ ուղղվածություն ունի Ձեր բլոգը և ո՞վքեր են բլոգի պոտենցիալ այցելուները:
- Մեր բլոգն առայժմ մասնագիտական է, լրագրողական: Հետևաբար, այցելուներն էլ, մարդիկ են, ովքեր գիտեն Բանաձևի թիմին և ովքեր հետաքրքրված են կարդալ մեր բլոգը: Այդ իմաստով մեր առաջիկա մարտահրավերներից է բլոգը դարձնել հասանելի և հետաքրքիր հանրության ավելի լայն շրջանների համար:
-Ի՞նչ քայլեր եք ձեռնարկել և շարունակում եք ձեռնարկել , որ շատ ընթերցող ունենաք :
- Հատուկ ակցիաներ: Առաջիկայում կպարգևատրենք 1000-րդ այցելուին: Հետո, ակնկալում ենք, որ հատուկ էջ կլինի այն ակտիվ ընթերցողների համար, ովքեր բացի մեկնաբանություններ գրելուց, կցանկանան նաև հոդվածներ գրել:
Բլոգերները 20 են, նրանցից Արտակ Վարդանյանը նշեց .Բլոգը ինձ ո’չ օգնում, ո’չ էլ վնասում է. դա մի վայր է, որտեղ գրում եմ ինձ համար հետաքրքիր հոդվածներ և ակնկալում քննարկում, որից երևում է` մարդիկ ի՞նչ են սիրում կարդալ, ի՞նչը չեն սիրում իմ գրածներում, իրենք ինչպե՞ս են մտածում: Բլոգը իրականում լրագրողի համար разминка է, որ անընդհատ գրի, որ չժանկոտի:
Բլոգ վարող մարդկանց անվանում են բլոգեր, իսկ բոլոր բլոգները միասին անվանում են բլոգոսֆերա: Գոյություն ունեն թեմատիկ և ընդհանուր բլոգներ: Բլոգը նաև ինքնադրսևորման տարբերակ է, երբ Ձեր նոթերը կարդում և քննարկում են ոչ միայն Ձեր ընկերները, այլև մարդիկ, ում չեք ճանաչում:
Բլոգ կարդալը և վարելը տարբեր են: Բլոգ այցելելը հնարավորություն է տալիս մարդկանց վիրտուալ շփվելու, նրանց հետ, ում չեն ճանաչում: Շփման այս տարբերակը բավականին հարմար է, քանզի այն չի ստիպում պարտադիր փոխադարձություն և միմյանց հետ հանդիպում: Բլոգում նոր նյութերը տեղադրվում են էջի սկզբում: Բլոգի հիմանական բաղկացուցիչ մասերն են պարբերաբար ավելացվող նոթերը, ինչպես նաև նկարները կամ մուլտիմեդիան: Բլոգներն օրագրերից հիմնականում տարբերվում են նրանով, որ բլոգները կրում են հասարակական բնույթ, ունեն կողմնակի ընթերցող, ով կարող է արտահայտել իր կարծիքը բլոգում:
Վիկիպեդիայի ազատ հանրագիտարանում առանձնացվում են բլոգի հետևյալ տարատեսակները.
1. Անձնական /հեղինակային/ – վարվում է մեկ անձի կողմից` տնօրինողից:
2. Թաքնված – վարվում է անհայտ անհատի կողմից, որը ներկայանում է ուրիշի անունից:
3. Կոլեկտիվ կամ սոցիալական բլոգ – վարվում է մի խումբ մարդկանց կողմից, որոնք ենթարկվում են ստեղծողի օրենքներին:
4. Կորպորատիվ – վարվում է կազմակերպության աշխատակիցների կողմից:
5. Ակումբային կամ հասարակական – բաց բլոգ է, որտեղ յուրաքանչյուը կարող է տեղադրել իր նյութերը:
Բլոգի թեմատիկ ուղղվածությունները բազմազան են և առնչվում են տարբեր ոլորտների` քաղաքականություն, կենցաղ,տուրիզմ, կրթություն, նորաձևություն և այլն: Իսկ ըստ նյութերի տարբերակվում են տեքստային բլոգ, ֆոտոբլոգ, երաժշտական բլոգ, բլոգ- քաստինգ (հիմնականում պարունակվում են mp3 ֆորմատով նյութեր), վիդեոբլոգ:
Բլոգները կարող են ծառայել հետևյալ նպատակների` հաղորդակցական, ինքնադրսևորման, զվարճալիքի, ինքնազարգացման, և այլ նպատակների:
Վաշինգտոն պրոֆայլ թերթը համարում է, որ անդրանիկ բլոգը եղել է Տիմա Բերներսա-Լիի էջը, որտեղ նա սկսած 1992 թ.-ից տպագրում էր նորություններ: Բլոգները լայն տարածում ստացան 1996թ.-ից: 1999թ.-ի օգոստոսին Սան-Ֆրանցիսկոյի Pyra Labs համակարգչային ընկերությունը բացեց bloger կայքը, որն անվճար էր : Այն գնեց Google ընկերությունը:
Բլոգ բացելն, ինչպես ամբողջ աշխարհում, այնպես էլ Հայաստանում կարող է անել ցանկացած ոք: Բլոգային անվճար պլատֆորմներ կան՝ wordpress, blogspot, livejournal և այլն։ Բայց, ինպես նշեց բլոգեր Հրաչ Շահվերդյանը, նրանք ունեն որոշակի սահմանափակումներ` ավելի քիչ է հնարավորությունների ընտրությունը, այսինքն` այդ ընկերությունները որոշակի սահմանափակումներ են դնում անվճար պլատֆորրմների վրա:
Բլոգներն ավելի դժվար է ղեկավարել, քան ԶԼՄ-ների մյուս տեսակները. Կուբայում և Չինաստանում եղել են դեպքեր, երբ բլոգերները ենթարկվել են պատասխանատվության, քանի որ նրանք արտահայտել են պետության համար ոչ ցանկալի մտքեր իրենց բլոգներում:
Երբեմն բլոգերները կարող են անձնական հետապնդման ենթարկվել, եթե իրենց բլոգներում վիրավորեն կոնկրետ անհատների, հիմանականում` գործարար անձանց:
Ջույլին Փեյնը Ռեպորտաժներ առանց սահմանի ընկերության համացանցային ադմինիստրատորը, խորհուրդ է տալիս բլոգերներին, ովքեր պատրաստվում են թողարկել նյութ, որը վտանգելու է իրենց անվտանգությունը, չհայտնել իրենց տվյալները, քանզի պետությունը հետևում է բլոգերներին, նրանց աշխատանքին և կարող է ինչ-որ կերպ պատժել իրենց հանգիստը խաթարողներին:
Apple ընկերությունը 2004թ -ի վերջին դատական գործ հարուցեց բլոգերների դեմ, ովքեր պատմում էին իր նոր ապրանքների մասին ավելի շուտ, քան Apple -ը կհայտարեր պաշտոնապես: Նա պահանջում էր` բացահայտել տեղեկատվության արտահոսքի աղբյուրը. չանցած երկու տարի` տանուլ տվեց դատը: 2006թ -ին դատարանի կողմից կայացվեց որոշում, որ բլոգերները տիրապետում են նույն իրավունքներին`տեղեկատվության աղբյուրները չբացահայտելուն, ինչը իրավունք ունեն նաև լրագրողները:
Հայկական համացանցն օրեցօր հարստանում է նոր բլոգներով: Բլոգը հասարակության մեջ տարածում գտավ 2003-2004թթ., Սակայն այն միանշանակ չընդունվեց: Մարդիկ կարծում էին, որ դրանք ստեղծված են միայն գրողների կամ լրագրողների համար: Այսօր այդ մոտեցումը վերանայվում է, և արդեն բլոգները դարձել են տեղեկատվության աղբյուր:
-Միջին վիճակագրությամբ կամ երբ ես իմ թեզն էի գրում հայկական բլոգոսֆերայի մասին, մոտ 2500–3000 բլոգեր հայտնաբերեցի, որոնք պարբերաբար թարմացնում են մոտ 500 բլոգներ, ընդ որում թեմատիկ բազմազանությամբ` մեծ թվով քաղաքական բլոգներից մինչև բիզնես ու կորպորատիվ բլոգներ,- ասաց բլոգեր Շուշան Հարությունյանը (Blansh):
Նա ավելացրեց, որ թե’ Հայաստանում, թե’ տարածաշրջանում չկա ոչ մի պետական մարմին և նույնիսկ կազմակերպություն, որը զբաղվում է համացանց օգտագործողների շահերի պաշտպանությամբ:
Աշխարհում հաստատվում է բլոգըե և անցկացվում են տարբեր մրցույթներ, օրինակ` 2004թ. Բլոգների միջազգային մրցույթ անցկացվեց Գերմանիայում: Ամեն տարի օգոստոսի 31-ին բլոգերները նշում են իրենց օրը: Այն նշվում է 2005թ-ից և ներմուծվել է Արևմուտքից:
Recent Comments