Your Truth About Caucasus
Հայաստանի նման պուճուր պետությունում հաճախ մեկ օտար լեզվի իմացությունը շատ քիչ է, ու անհրաժեշտ է առնվազն երկուսն իմանալ «կյանքում ինչ-որ բանի հասնելու մասին»: Մտածում եմ՝ եթե օտարալեզու դպրոցներ բացվեն, իսկ ծնողները համոզված լինեն, որ օտար լեզու իմանալու համար պարտադիր պայման է ոչ հայկական դպրոցում սովորելը, ապա իրենց երեխաներին միաժամանակ առնվազն երկու դպրոց կտանեն, օրինակ՝ ռուսական և անգլոամերիկյան: Էդ երեխաներին հեչ չեմ նախանձի…
շարունակելի
Ռաֆայել Ղազարյանը Հայոց լեզվի և «Տիզբոնի» ռուսականացնող մեծապետական շովինիզմի մասին
Անկախության նվաճումներից.
Սահմանդրությամբ իրեն պատկանող իրավունքները և պարտականությունները ինչպես պետական ու հասարակական կառույցներում, այնպես էլ կրթական համակարգում, ստանձնեց ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒՆ: Այսօր անգամ մտավորականների երեխաները, հաճախելով հայկական դպրոց, այլ լեզուների կողքին, «ավա՜ղ», «ստիպված են» սովորել նաև մայրենին: Այսօրվա կյանքը թելադրում է մի քանի ամենատարածված լեզուների իմացություն, ինչը նվազեցնում է փոքրաթիվ ժողովրդի մայրենիի խլացման, խեղճացման այն վտանգը, որը, ինչպես համոզվեցինք, առկա է մեկ արտոնյալ օտար լեզվի պարագայում:
Մեծ կարևորություն եմ տալիս օգոստոսի 19-ին «Ղարաբաղ» կոմիտեի՝ ժողովրդին ուղղված դիմումին: Այն ուղղված էր շարժմանը հակառուսիստների պիտակ կպցնելու անազնիվ ջանքերի դեմ:
Նենգափոխության այդ փորձերը ցայսօր չեն մարել մայրենի լեզուն ուշացումով իր իրավունքի մեջ վերահաստատելու անհրաժեշտության դեմ անխոնջ պայքար մղող որոշ վայ մտավորականների շնորհիվ, ուստի տեղին է վերարտադրել այն ամբողջությամբ.
Ղարաբաղյան շարժման հայաստանյան կոմիտե
19.08.1988թ.
Այսպես կոչված Հակառուսական տրամադրությունների մասին, որոնք իբր բորբոքվում են Ղարաբաղյան շարժման միտինգներում
1. Վերջին ժամանակներս Ղարաբաղյան շարժման դեմ ուղղված մեղադրանքներից մեկն է դարձել այն, որ, իբր, երևանյան միտինգներում հակառուսական տրամադրություններ են բորբոքվում: Սա պարզապես ստալինյան բռնապետության զինանոցից հանված հերթապահ մի հերյուրանք է, որով ավանդաբար ամբաստանվում է կենտրոնական իշխանությունների, սովետական բյուրոկրատիայի նկատմամբ արտահայտված որևէ դժգոհություն: Նման մոտեցումը, սակայն, ամենևին չի կարելի կապել իշխանությունների թեթևամտության կամ կարճատեսության հետ, քանի որ այն ունի շատ ավելի խոր պատմա-հասարակական և հոգեբանական արմատներ: Բանն այն է, որ երկրի բյուրոկրատիան առ այսօր բացահայտորեն առաջնորդվում է Սովետական Միության և Ռուսական պետականության նույնության գաղափարով: Նշենք թեկուզ մեկ փաստ. «Օգոնյոկ» շաբաթաթերթի այս տարվա հուլիսյան համարներից մեկում (N29) ԽՍՀՄ ֆինանսների մինիստր Բ. Ի. Գոստևն առանց այլևայլության գրում է հետևյալը. «Այսօրվա առաջնահերթ հոգսը պետությանն առնչվող հոգսն է, մանավանդ մեր Սովետական պետության՝ Ռուսական պետության ամրապնդման հոգսը»: Ուստի միանգամայն պարզ է, որ նման մոտեցման դեպքում պետական մարմինների նկատմամբ արտահայտված որևէ դժգոհություն պետք է դիտվի որպես հակառուսական տրամադրություն: Միաժամանակ հարկ է նշել, որ մեզ այդպիսի մեղադրանք ներկայացնողները տարօրինակ կերպով մոռանում կամ միանգամայն բնական են համարում այն փաստը, որ սովետական մամուլը ավելի քան մեկ տարի զբաղված է հայ ժողովրդին վերակառուցման թշնամի, էքստրեմիստ, նացիոնալիստ, ձրիակեր հռչակելու և դրանով հակահայկական տրամադրություններ սերմանելու գործով, որի հետևանքով, օրինակ, բանակում արդեն հալածանքներ են սկսվել հայ զինծառայողների հանդեպ:
2. Ղարաբաղյան շարժման նպատակն է սահմանադրական շրջանակներում ընթացող գործողություններով հասնել Ղարաբաղի վերամիավորմանը Հայաստանի հետ՝ որպես սկզբունք խուսանավելով որևէ ազգի կամ ժողովրդի, որևէ կրոնի կամ դավանանքի դեմ ուղղված թշնամական կամ վիրավորական արտահայտություններից: Սակայն դա չի նշանակում, որ մենք պետք է խուսափենք նաև մեր ազգային արժանապատվությունը վիրավորող այնպիսի իրողությունների սկզբունքային քննադատությունից, ինչպիսիք են, օրինակ, Ադրբեջանի մոլեռանդների կողմից Սումգայիթի հայ բնակչության նկատմամբ գործադրված ցեղասպանության և սովետական բանակի կողմից «Զվարթնոց» օդանավակայանում կիրառված բարբարոսության փաստերը: Վճռական հակահարված պետք է ստանան նաև հայ ժողովրդի հասցեին ուղղված այն բոլոր անպատասխանատու հայտարարությունները, որ անպատիժ կերպով հրապարակում են առանձին ղեկավար անձինք և մամուլի ու հեռուստատեսության մարմինները:
3. Հայ ժողովուրդը իսկապես շուրջ 300 տարի իր քաղաքական հույսերը կապել է Ռուսաստանի հետ և անկախ կրած բազմաթիվ հուսախաբություններից՝ այսօր էլ չի կորցրել իր համակրանքը ռուս ժողովրդի նկատմամբ, վերջինիս վերաբերմունքը հստակորեն տարբերելով իշխանությունների վարած մեծապետական շովինիզմի քաղաքականությունից: Սակայն այժմ, երբ Ղարաբաղի խնդրով զգալի հարված է հասցվել հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությանը, ապա կարող է վտանգվել նաև այդ համակրանքը: Հայ և ռուս ժողովուրդների անկեղծ բարեկամության ապահովման երաշխիքը ներկայումս գտնվում է Մոսկվայի ձեռքում, որի վտանգման պատասխանատվությունն էլ ընկնում է հենց նրա վրա:
4. Ղարաբաղյան շարժման հակառակորդների կողմից որպես հայ և ռուս ժողովուրդների բարեկամությանը հակասող երևույթ, որպես հակառուսական տրամադրությունների բորբոքման մեղադրանք է ներկայացվում նաև միտինգներում արտահայտվող այն մտահոգությունը, որ վերաբերում է հայոց լեզվի կիրառության ոլորտի ընդլայնման, հայկական դպրոցների բարենորոգման, հայ մշակույթի զարգացման և այլ հարցերի: Անհանդուրժողականություն է ցուցաբերվում նույնիսկ այնպիսի բնական և սահմանադրական կոչերի նկատմամբ, ինչպիսիք են օրինակ հայ մանուկներին հայկական դպրոց ուղարկելու, հիմնարկ-ձեռնարկություններում գործավարությունը Սովետական Հայաստանի պետական լեզվով իրագործելու, դիսերտացիաները հայերենով գրելու պահանջները և այլն: Ինչպես հայտնի է, նման պահանջներ ներկայացվում են համարյա բոլոր միութենական հանրապետություններում, դրական արձագանք գտնելով նույնիսկ կենտրոնական մամուլում: Այս փաստն ինքնին ցույն է տալիս, որ մայրենի լեզվի և ազգային դպրոցի ճակատագրի մտահոգությունը համատարած երևույթ է և պահանջում է լուրջ վերաբերմունք ինչպես տեղական, այնպես էլ կենտրոնական իշխանությունների կողմից:
5. Հայաստանում հակառուսական տրամադրությունների իսկական հրահրողը, որքան էլ տարօրինակ է, հենց հանրապետության ղեկավարությունն է, հանրապետության բյուրոկրատիան: Ինչի՞ նման է օրինակ այն փաստը, որ համարյա բոլոր նոմենկլատուրային աշխատողների երեխաները ուսանում են ռուսական դպրոցներում, ղեկավար անձանցից շատերը չեն տիրապետում մայրենի լեզվին և գերադասում են ելույթներ ունենալ ռուսերեն լեզվով, ռուսական դպրոցներն օգտվում են առանձնահատուկ շնորհներից, մինիստրություններում ու հիմնարկ-ձեռնարկություններում հայերենը հանվում է գործածությունից, պաշտոնյաների առանձնասենյակների մակագրություններն արվում են ռուսերեն լեզվով և այլն: Այս բոլորը, բնականաբար, ժողովրդի մոտ ռուսաց լեզվի համար առանձնաշնորհված սոցիալական գերակայության և ծրագրված ռուսականացման պատկերացում է ստեղծում, որն արդարացի զայրույթ և ավելորդ գրգռվածություն է հարուցում լայն խավերի շրջանում:
6. Եզրակացությունը, թվում է, ինքնըստինքյան հասկանալի է, անկեղծ ձգտում հայ և ռուս, ինչպես նաև Սովետական Միության բոլոր ժողովուրդների բարեկամության ամրապնդման ուղղությամբ, սակայն դրա հետ մեկտեղ անհաշտ պայքար ազգային շահերի ոտնահարման, մեծապետական շովինիզմի և ռուսականացման քաղաքականության ցանկացած դրսևորման դեմ:
ու տենց
Stegh en asel, inch a anum fashionblog@ mardu het. Uremn mer Edgar Cross@ varaqvela meznic mer fashion kayferov, u moskvaic mez street fashion nkarner a berel, chnayac vor inq@ verin astichani cragravorogh a, u heru a noradzevutyunic enqan, inchqan Fayan dolma sarqeluc. Hima es el hom chem kara Crossin neghacnem, asem nkarnert anvorak en, chem kara dnem… Mekel huys unem vor es eritasardneri dzeric inq@ henc-nenc chi paxel, u ete pirsingner che, apa gone irokez nran arel en.
Ես բնավ դեմ չեմ օտարալեզու դպրոցների բացմանը կամ գոյությանը Հայաստանում, լինեն դրանք ռուսական, պարսկական, կամ թուրքական։ տուն ա Թող լինեն։ Մասնավոր էլի։ Պետական չէ։ Որպես հարկատու ես բնավ պատրաստ չեմ աջակցել ոչ մի լումայով։
Ստեղ տարբեր եթե-ներ կան։ Եթե մեր մոտ լիներ ազգային փոքրամասնություն, որը կոմպակտ ապռեր որևէ մի շրջանում, ես նույնիսկ կողմ կլինեի այդ համայնքին բավականին լայն իրավունքներով ինքնակառավարման հնարավորություն տալ, ինչպես նաև սեփական ազգային դպրոցներ ունենալ։ Բայց եթե-ն այժմ չի գործում։
Հա, իսկ եթե Վրաստանը, Թուրքիան, Ռուսաստանը կամենում են իրենց միջոցներով կրթական համալիրներ/օբեկտներ պահել ստեղ՝ խնդրեմ։
Կանաչ ճանապարհ ի ֆսե ձելա։
ու տենց
Մեր պաշտոնյաները հեղափոխության հնարավորության հերքման համար հերթագրվելու փոխարեն, ավելի լավ է մտածեն այն բանի մասին, թե արդյո՞ք նրանք լսել են որեւէ ոչ բռնկալական կամ ոչ ավտորիտար երկրի մաիսն, ուր հեղափոխություն է եղել: Այլ կերպ ասած, հնարավոր է արդյո՞ք հեղափոխություն ժողովրդավարական համակարգի պայմաններում, որքան էլ դեռեւս իդեալից հեռու եւ իրականում սահմանափակ լինի նույնիսկ այսօրվա արեւմտյան ժողովրդավարությունը: Ի՞նչ շանսեր ունի հեղափոխությունը այսօրվա Ֆրանսիյաում, Գերմանիայում, ԱՄՆ-ում:
Հակառակը: Բռնակալությունն ու ավտորիտարիզմը հենց իրենք են հեղափոխության կարեւորագույն նախապայմաններից: Նրանք հղի են հեղափոխությամբ, ընգրկում են իրենց մեջ հեղափոխությունը որպես իրենց գրեթե անխուսափելի ապագա:
Պատճառը հասկանալի է եւ բնական: Անհնար է որեւէ քիչ թե շատ հասուն հասարակությունում (հասուն ասելով, պետք չէ հասկանալ մի եսիմ ինչ` ընդամենը ցեղային-համայնքային մակարդակից մի քիչ այս կողմ գտնվող) կանխել ընդդիմադիր տրամադրությունները եւ հակաէլիտաների ձեւավորումը: Իսկ եթե չկան մրցակցության հավասար պայմաններ եւ խաղի կանոններ բոլորի համար, ուրեմն հարցերը ուշ թե շուտ լուծվում են բռնությամբ կամ զանգվածային ընդվզումով:
Հետեւաբար, Հայաստանի այսօրվա կառավարությունը եւ նրա պաշտպանները, չնայած այն բանի, որ խորշում են հեղափոխության հեռանկարից եւ բառից իսկ, հենց իրենք են հեղափոխության թիվ մեկ դայակները:
այստեղից
ու տենց
Another consequence of the melon seed model is that the more willful you are, the more dangerous it is to be undisciplined. There seem to be plenty of examples to confirm that. In some very energetic people’s lives you see something like wing flutter, where they alternate between doing great work and doing absolutely nothing. Externally this would look a lot like bipolar disorder.
The melon seed model is inaccurate in at least one respect, however: it’s static. In fact the dangers of indiscipline increase with temptation. Which means, interestingly, that determination tends to erode itself. If you’re sufficiently determined to achieve great things, this will probably increase the number of temptations around you. Unless you become proportionally more disciplined, willfulness will then get the upper hand, and your achievement will revert to the mean.That’s why Julius Caesar thought thin men so dangerous. They weren’t tempted by the minor perquisites of power.
The melon seed model implies it’s possible to be too disciplined. Is it? I think there probably are people whose willfulness is crushed down by excessive discipline, and who would achieve more if they weren’t so hard on themselves. One reason the young sometimes succeed where the old fail is that they don’t realize how incompetent they are. This lets them do a kind of deficit spending. When they first start working on something, they overrate their achievements. But that gives them confidence to keep working, and their performance improves. Whereas someone clearer-eyed would see their initial incompetence for what it was, and perhaps be discouraged from continuing.
այստեղից
ու տենց
փնտրվում է բնորդ մուրճով կին։
ով չգիտի ինչպես իրան օգտագործել, կարդացեք՝
http://ycombinator.com/rfs5.html
http://paulgraham.com/apple.html
իսկ ով վապշե չգիտի ինչի մասին ա խոսքը, նայեք սա՝
http://www.youtube.com/watch?v=OYecfV3ubP8
ու տենց
Here it is, respectfully republished, below (thanks to Unzipped: Gay Armenia where I first found out about this correspondence).
P.S. I know Shant personally, albeit virtually, and apart from being a feminist and a warm, genuine person, she’s also a great filmmaker and artist 
Last night Anush and I went to Yerevan’s Opera House to hear Rachmaninov’s Piano Concerto No. 2 performed by the Armenian Philharmonic Orchestra featuring pianist Katharina Treutler. The entire concert, which also included two pieces by Tchaikovsky, was conducted by the APO’s Artistic Director and Principal Conductor Eduard Topchjan.
I’ve heard the second piano concerto performed twice in Yerevan–the first time being in 2002 when the APO was performing it accompanied by a visiting female pianist from Russia in the now defunct Cinema House while the Opera House was being renovated. Yesterday Anush purchased two tickets at only 500 dram each for the expansive upper balcony, which is the arguably the best area to listen in the entire hall, but because the concertgoers were so few in number–there was only about 15 of us–we were told to move to the lower balcony, or the “amphitheater.” Aram Khachaturian Hall was not even a third full, which was a real shame considering the spectacular music that was performed during the evening.
I don’t know of any other city in the world where you can hear classical music performed by first-rate musicians for less than $2.00. Unfortunately, whenever I go to the symphony I encounter this same sad situation. About half the people in attendance seem to be music students. Anush’s cousin Aram, who is studying trumpet in the state music conservatory, goes to nearly all the classical performances at the Opera House. Last night while we were chatting during the intermission he was nodding and smiling to classmates appearing from all directions.
I can’t remember exactly where I first heard Sergei Rachmaninov’s second piano concerto. Most likely it was the theme melody of the second movement that was “sampled” in the song “All By Myself” by Eric Carmen from the 1970s, only I naturally didn’t realize that at the time being a little kid. Then when I heard the same music in the film “Brief Encounter” by David Lean from 1945 at a screening at the Brattle Theater in Cambridge nearly 10 years ago I began to just comprehend the intensity that the music transmitted.
German-born Katharina Treutler, who has won several prizes in Europe, gave a spellbinding, masterful performance of Rachmaninov’s second, and the orchestra was just as strong. The musicians were most vivacious in the last movement, however, especially towards the end of the work. Treutler’s playing was elegant, nowhere near as heavy handed as I have heard on the recording I own with Arthur Rubinstein on piano. I should also mention that she looked absolutely stunning in her strapless green-satin dress–she’s a gorgeous woman. In retrospect we should have sat down below so I could get a better look at her long alabaster arms gliding gracefully across the keyboard. At the end of the concerto she returned from backstage to perform an unidentified short solo piece that was no more than four minutes in length, then departed the stage for the last time.
The second half of the concert was dedicated to Tchaikovsky. Two works for orchestra were performed, including his familiar “Romeo and Juliet” overture, and the “Francesca da Rimini” symphonic fantasy, which I had never heard before. The orchestra was fairly large—there must have been over 80 people on stage for the overture, and even more musicians came out for the second work. On the far right of the stage I counted seven double basses alone, and they didn’t all fit in one row—one man had to sit all by himself nearly out of sight consoling his contrabass. Both works were extraordinary, the second one especially so, thunderous with heavy percussion and strings in some parts but gentle moving with harp accompaniment in others.
I am going to be honest and say that I haven’t seen more than two or three symphony orchestras perform live in concert in my lifetime, but I have heard my fare share of classical recordings. Call me patriotic or whatever but the sound and clarity of the APO is superb. The orchestra really blew me away during their performance of Shostakovich’s Symphony No. 10 nearly two years ago, one of the most amazing concerts I have ever attended. The musicianship of this orchestra is stellar, but it’s a pity that there are few people left in Yerevan to appreciate it. Aram Khachaturian Hall should have been packed last evening. The harmonies produced in that building during each performance deserve the renowned respect that they command.
Photo credit: ArmenianPages.com
Ամբողջը մի հին բարդույթի պատմություն է: 20 տարի է անցել, բայց մարդիկ չեն կարողանում համակերպվել Հայաստանի անկախության հետ: Սա է ողջ խնդիրը: 2000-ականների ողջ քաղաքական եւ հասարակական պատմությունը, ըստ էության, սովետահայկաան ռեւանշիզմի պատմություն էր: Մեկ-մեկ դա քողարկված էր, մեկ-մեկ բացահայտ, բայց հիմնական միտումը դա էր: Եվ դեռ շարունակվում է:
Բայց անհեթեթության ի՛նչ աստիճանի է պետք հասնել, որպեզսի գանք արդեն լեզվի կարգավիճակի հարցին: Մոնոէթնիկ Հայաստանում օտար լեզվով կրթությունը ո՞րս է: Որ ի՞նչ լինի, ինչպիսի՞ խնդիրներ լուծվեն: Մինչեւ հիմա էդ տափակ գլուխների մեջ նստած է հայոց լեզվի երկրոդականության բարդույթը: Մինչեւ հիմա իրենց թվում է, որ հայերենը անկրթության հոմանիշ է, այն դեպքում, երբ անկրթության հոմանիշն իրենք են: Ինքս ունեմ ռուսական կրթություն` ո՛չ ամաչում, ո՛չ էլ հպարտանում եմ դրանով: Ընդնում եմ որպես փաստ: Բայց սրտանց ծիծաղում եմ սովետական մտավորականության` ռուսալեզու կամ հայալեզու տիեզերական հավակնությունների վրա: Ռուսալեզուների վրա մանավանդ, որովհետեւ իրենց մոտ ավելի ընգծված է էդ պահը: Իբր կար մի կրթված, խելոք, եսիմ ինչ խավ: Անկախությունն եկավ հերն անիծեց: Իրականում անկախությունն եկավ, ու բացահայտեց, որ ոչ մեկին պետք չէր, բացարձակ անարդյունավետ ու անհամարժեք էր էդ իրենց առասպելական կրթությունը: Մի երկրում, ուր գրերքի կեսն արգելված էր, կեսն էլ անհասանելի` ի՞նչ կրթական ցենզ: Եվ փոխանակ ամեն օր վիզ դնեն իրենց անգրագիտությունը` համաշխարհային եւ հայկական ժառանգությունից վերացնելու համար, այնքան բութ են, որ մտածում են` ահա կվերագանգնենք ռուսական դպրոցներն, ու նորից կդառնա “կրթված Հայաստանը”: Ոչ մի բան ետ չի դառնա, որովհետեւ ոչ միբան չի էլ եղել:
Չնայած, կարծում եմ, նրանք ոչինչ էլ առանձնապես չեն մտածում: Ուղղակի հոգու խորքում մի վրեժի զգացում ունեին, եւ վերջապես դա էլ են ուզում են իրականացնել: Բայց ես զարմանում եմ, որ դրանք մինչեւ հիմա մանթո են մնացել էդ իրանց ռուսական դպրոցների փակումից: Փաստորեն չէին մոռանում, է: Միշտ թերագնահատում եմ սովետահայերի էշության աստիճանը: Ավելի դեպի հետ նայող, ներկայում որեւէ գործնական հարց չլուծող, անիմաստության գագաթնակետ նախաձեռնություն դժվար էր մտածել, այն էլ կրթության ոլորտում, ուր խնդիրների ծով է:
Հրանտի գրառումից հատված
ու տենց
Հիշում եմ` երբ դպրոցական էի, տարրական դասարանի աշակերտուհի, մայիսի 9-ին ամենաշատն էի սպասում: Ասում էինք հուշարձան, հասկանում մի ամբողջ համալիր, որտեղ և’ Մեծ Հայրենականի մասնակիցների նկարներն էին, և’ Պրոլետարների միասնությունը [...]
Recent Comments