ԻԻՀ դեսպանի այցը ԵՊՀ իրանագիտության ամբիոն
2010թ․ մայիսի 21-ին, ԵՊՀ Իրանագիտության ամբիոնը հյուրընկալեց Հայաստանում ԻԻՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Սեյյեդ Ալի Սաղաիյանին: Հանդիպումը սկսվեց իրանագիտության ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր Գառնիկ Ասատրյանի ողջույնի խոսքով: Նա շնորհակալություն հայտնեց դեսպանին՝ ամբիոնի հրավերն ընդունելու համար և նշեց, որ հանդիպումն ունի առավելապես ընկերական բնույթ և ընդգրկում է ամբիոնի պրոֆեսորադասախոսական կազմը և բարձր կուրսերի ուսանողությանը: Պրն. Սաղաիյանն իր խոսքում անդրադարձավ հայ-իրանական դարավոր համակեցության արդյունքում առաջացած բարեկամական ու մշակութային կապերի պահպանման ու զարգմացման խնդրին և ընդգծեց Իրանի որոշիչ դերն ու խաղաղասիրական դիրքորոշումը տարածաշրջանի քաղաքական զարգացումներում: Դեսպանի կարճ ելույթից հետո, վերջինիս տրվեցին հետևյալ հարցերը:
Վ. Ոսկանյան: Իրանի դիրքորոշումը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հարցում երբևէ գաղափարախոսական բնույթ չի կրել: Այդուհանդերձ, վերջին ժամանակներում նկատվում են այլ տրամադրություններ, մասնավորապես՝ վերջերս Այաթոլլահ Ամելին, մեղմ ասած, ոչ հայանպաստ արտահայտություններ է թույլ տվել արցախյան հակամարտության համատեքստում: Ի՞նչ եք կարծում, Ադրբեջանի հանրապետությունում մզկիթների քանդման, ազանի արգելման և մահմեդականների հանդեպ իրականացվող ճնշումների պատկերի վրա արդյոք որքանով է տեղին վերոնշյալ հոգևորականի արտահայտությունն առ այն, որ Արցախի մզկիթներում պետք է հնչի «Ալլահու Աքբար»-ը:
Դեսպանն ասաց, որ իր երկրի պաշտոնական դիրքորոշումն արտահայտվում է ոչ թե առանձին անձանց ելույթներում, այլ երկրի նախագահի և արտգործնախարարության պաշտոնական հայտարարություններում: Այս տեսանկյունից նշված հոգևորականին ԻԻՀ արտգործնախարարությունը արդեն իսկ համապատասխան ցուցումներ է տվել: Բացի այս, դեսպանը նշեց, որ իրանցի նշանավոր այաթոլլահներից մեկը վերջերս խստորեն քննադատել է Ադրբեջանի հանրապետությանը մզկիթների քանդման կապակցությամբ և հանդես է եկել չափազանց սուր հայտարարություններով:
Ռ. Սմբատյանը հարց բարձրացրեց երկու երկրների միջև կրթական պայմանագրի գործողության, Հայաստանից Իրան և հակառակը ուսանողների գործուղումը 
խրախուսելուն ուղղված քայլերի մասին: Դեսպանը նշեց, որ Հայաստանի հետ կրթական ծրագրերում որևէ սահմանափակում չի դրվում: Նա նաև ավելացրեց, որ, ընդհակառակը, երկու երկրների առանձին համալսարանների միջև համագործակցությունը որոշակիորեն խրախուսվում է:
Ամբիոնի դասախոս Խաչիկ Գևորգյանը ավելացրեց, որ վերջին տարիներին տարբեր գիտակրթական ու մասնագիտկան ծրագրերի շրջանակներում ԱՄՆում մասնագիտական վերապատրաստում ու կրթություն են ստացել ավելի քան 6000 Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներ, որոնցից մոտ 500-ը ձեռք են բերել գիտական կոչում, մինչդեռ Իրանում ներկայումս ունենք եզակի թվով ասպիրանտներ ու մագիստրանտներ, որոնցից թերևս մեկն է պաշտպանել թեկնածուական ատենախոսություն:
Դեսպանն այս հանգամանքը համարեց նախապատվության խնդիր:
Մյուս հարցը վերաբերում էր Ադրբեջանի Հանրապետության և Վրաստանի քաղաքացիներին Իրանի միակողմանի ազատ մուտքի իրավունք տրամադրելուն, այն դեպքում, երբ ՀՀ քաղաքացիներին նման իրավունք չի տրվում:
Դեսպանն ասաց, որ այդ հարցն առաջիկայում կլուծվի:
Հասմիկ Կիրակոսյանն նշեց, որ Մայիսի 25-26 Իրանի Արդաբիլ քաղաքում տեղի ունենալիք միջազգային գիտաժողովին որևէ հայ գիտնական չի հրավիրվել: Որքանով է ճիշտ, որ տարածաշրջանային զարգացումներին նվիրված նման գիտաժողովին Հայաստանը ներկայացված չէ, այն դեպքում, երբ Ադրբեջանից հրավիրվել է ավելի քան քսան մարդ, նաև՝ Վրաստանից և Ռուսաստանից:
Դեսպանը նշեց, որ դա մասնակի երևույթ է և Հայաստանի հանդեպ որևէ խտրականության արդյունք չի կարող համարվել:
Վ. Առաքելովան նշեց, որ հայ գիտնականների կողմից լույս են տեսնում համաշխարհային կարևոր նշանակություն ունեցող աշխատանքներ և հանդեսներ, որոնք, սակայն, պատշաճ ուշադրության չեն արժանանում իրանական շրջաններում՝ լուսաբանվելու և ներկայացվելու առումով: Մասնավորապես,«Իրան-նամէ» և «Իրան և Կովկաս» (Iran and the Caucasus) հանդեսները, որոնք խորհրդանշական դեր ունեն հայ-իրանական հարաբերություններում:
Դեսպանը հանձնարարեց հանդիպմանը ներկա մշակութային կցորդին այս խնդրին ավելի ակնդետ ուշադրություն դարձնել:
Հանդիպման վերջում պարոն դեսպանը կարևորեց նմանօրինակ հանդիպումների դերը ինչպես փոխադարձ բարեկամական կապերի ամրապնդման, այնպես էլ անորոշ և ոչ միանշանակ հարցերի լուսաբանման առումով:
Կազմեցին՝
Նարինե Գևորգյանը, Հասմիկ Սարգսյանը և Դիանա Հովհաննիսյանը
Հարգելի հեղինակներ և ընթերցողներ,
Հարգելի գործընկերներ,
Recent Comments