Ցավալի փաստ
Ես ԵՊՀ Արաբագիտության ամբիոնի մագիստրատուրայի ուսանողուհի եմ և ցանկանում եմ անդրադառնալ մի ցավոտ թեմայի, որը վստահ եմ` հուզում է մեր ամբիոնի ուսանողներից շատերին: Ուրեմն, մեր ուսանողները չորս տարի անցնում են արաբերեն, այն էլ “գրական արաբերեն”, այն հույսով, որ ավարտելուց հետո կդառնան մասնագետ, կկարողանան ազատ շփվել արաբերեն լեզվով, էլ չեմ խոսում թարգմանիչ աշխատելու մասին: Երկրորդ կուրսում արդեն ուսանողների մոտ նկատվում է տարակուսանք, թե արդյո՞ք մենք ճիշտ ենք ընտրել մեր մասնագիտությունը, ի՞նչ ենք անելու արաբերենով, այն դեպքում, երբ ընդունվելուց նրանց երևի ասում էին. “բալի՛կ ջան, արաբերենը լավ լեզու է, քսաներեքից ավելի արաբական երկիր կա, մեր կապերը շատ լավ են, հա՜, և ամենատարածվածը, կգնաս Դուբայ, քո գործը կբացես, բիզնես կանես… դե արաբերենն ել քեզ պլյուսա էդ դեպքում”: Բայց ահա գալիս է հիասթափության պահը, երբ երկու տարի ուսումնասիրելով լեզուն, միացնում ես արաբական հեռուստաալիք և հազիվ մի երկու բառ հասկանաս թե չէ, էլ չեմ ասում, որ արաբների հետ մի երկու բառ խոսում են ու անցնում են անգլերենի: Համամիտ եմ, արաբերենը բարդ լեզու է, բայց մի՞թե հնարավոր չէ չորս տարիների ընթացքում այնպես կազմակերպել ուսումնական ծրագիրը, որ գոնե չորրորդ կուրսում մարդիկ կարողանան ազատ շփվել: Ուսանողների միակ հույսը դառնում է Սիրիան ու Եգիպտոսը, էն էլ շատ երեխեք հնարավորություն չունեն գնալու. պատճառը կապ սահմանափակ տեղերն են, կամ էլ համապատասխան միջոցներ չունենալը: Ես ինքս գիտեմ ուսանողների, ովքեր ունենալով բարձր առաջադիմություն, կամ հրաժարվել են մեր մոտի մագիստրատուրայում շարունակել իրենց ուսումը էն պատճառաբանությամբ, որ “մեկա արաբերեն չենք սովորում կարգին”, իսկ շատերն էլ ուղղակի պետպատվերով սովորելու պատճառով ափսոսում են չշարունակել ու ստիպված սովորում են, որ հանկարծ էդ տեղը չկորցնեն: Սա մի ցավալի փաստ, հիմա երկրորդը: Բոլորիս հայտնի է, որ ինչքան արաբական երկիր, էնքան արաբերենի բարբառներ, խոսվածքներ և այլն: Ամբիոնում կան հրավիրված դասախոսներ Եգիպտոսից, կան նաև հայազգի դասախոսներ, ովքեր տիրապետում են Սիրիայի, Իրաքի բարբառներին, որ շատ ուզենան կարող են գտնել մեկին, ով լավ տիրապետում է Եգիպտոսի բարբառին, դե էլ չեմ ասում, որ եգիպտացի դասախոսին արգելում են դասին բարբառով խոսել, միայն գրական արաբերենով, նույնիսկ էդ դեպքում ուսանողները մեկ է լիարժեք չեն հասկանում դասախոսին, դասախոսն էլ երևի հազիվ է ուսանողներին հասկանում, ու եթե մտնեք լսարան էդ դասերին, կտեսնեք, որ դասին ընդամենը մի երկու հոգի է ներկա. “է, ասում են, մեկա չենք հասկանում, էլ ինչի գնանք դասի….” Մի՞թե հնարավոր չէ գոնե շաբաթական երկու ժամ հատկացնել, որպեսզի ուսանողները ծանոթանան արաբերենի բարբառներից գոնե մեկին, չէ որ հենց էդ ուսանողին եթե բախտ վիճակվի գնալու արաբական երկիր, ի՞նչ լեզվով պիտի շփվի արաբների հետ: Գաղտնիք չէ, որ արաբական երկրներում բարբառն ու գրական արաբերենը այնքան են հեռացել միմյանցից, որ կարելի է ասել դարձել են առանձին լեզուներ: Օրինակ, Եգիպտոսի բարբառը սովորելու համար հրատարակվել են առանձին դասագրքեր, որտեղ բացատրվում է բարբառի քերականությունը, լեզվի հնչյունները, արտասանության ձևերը և այլն: Հերիք չի ուսանողը չորս տարի վարձ է մուծում, որ արաբերեն սովորի, հիմա էլ գնալով Եգիպտոս`պիտի գնա բարբառի գրքեր առնի, էլ չեմ ասում առանձին դասընթացների գնա հատուկ բարբառ սովորելու համար: Այս ամենից խուսափելու համար մի՞թե հնարավոր չէ վերանայել ուսումնական ծրագիրը, անիմաստ առարկաների տեղը ուսանողներին ծանոթացնել արաբերենի բարբառների հետ, որպեսզի մարդիկ արաբական երկրներում մոտավորապես վեց ամիս չհարմարվեն լեզվին, չէ՞ որ այդպիսի ծրագրերը հիմնականում նախատեսված են նրա համար, որ ուսանողները կարողանան զբաղվել իրենց ընտրած թեմայի ուսումնասիրությամբ, նյութեր հավաքեն, օգտվեն արաբական երկների գրադարաններից, այնինչ ստացվում է, որ ուղղակի մի ութ ամիս արաբերեն են սովորում: Գոնե էս ամենից հետո կարողանանք միասին լուծել այս խնդիրը, առաջարկել մեթոդներ և այլն…
Recent Comments